ABD Başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov arasında 1987 yılında imzalanan bir anlaşmadır. 500-5.500 kilometre menzili olan karadan havaya atılabilen orta menzilli nükleer ve konvansiyonel füzelerin yasaklanmasını öngörür. Denizden ateşlenen füzeleri kapsamaz.
Nükleer savaş tehdidini ortadan kaldırmayı hedefleyen anlaşma, dört yılda yaklaşık 2 bin 700 füzenin imha edilmesini sağlamıştır. INF Anlaşması, nükleer başlıklı füzeleri 30 yıldan beri Avrupa topraklarından uzak tutmuştur.
Doğu ve Batı Almanya’nın kamplaşma yaşadığı II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Avrupa’da nükleer savaş riskini azaltmaya yönelik olduğu için Almanya anlaşmanın nimetlerinden en çok istifade eden ülke olmuştur.
Bu yılın temmuz ayında Rus tarafının tedirginliği
Rusya Dışişleri Bakanlığının Silahsızlanma ve Silah Kontrolü Dairesi Başkanı Vladimir Ermakov, yaptığı açıklamada Moskova’nın Washington ile Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Anlaşması (INF) üzerinden yaşadığı anlaşmazlığı karşılıklı şeffaflığa dayalı önlemlerle çözmeye hazır olduklarını söylemişti.
Ermakov, Moskova’nın, Washington’un nükleer silahsızlanma konusunda daha ileri adımlar atmak için ön koşullar yaratmadaki desteğini memnuniyetle karşıladığını ifade ettikten sonra, “Yine de, sorunu karşılıklı şeffaflığa dayalı önlemler temelinde çözmeye ve durumu dengelemek ve öngörülebilirliği sağlamaya hazırız. 2 Ağustos’tan sonra Washington tarafından başlatılan anlaşmadan çekilme prosedürünün uygulanacağı muhtemel yolları tartışabiliriz. ABD’den böyle bir görüşmeye dair ilgi görmedik” demiştir.
Rusya tarafındaki yankılar
Rusya Dışişleri Bakanlığı, “Sovyetler Birliği ve ABD tarafından 8 Aralık 1987’de Washington’da imzalanmış olan tarafların orta ve kısa menzilli füzelerinin imha edilmesini içeren anlaşma Amerikan tarafının girişimi ile 2 Ağustos 2019 itibariyle geçerliliğini kaybetmiştir” şeklinde açıklamada bulunmuştur.
Söz konusu anlaşma, imzalandığı dönemde ‘Soğuk Savaş’ın sonunun başlangıcı’ olarak nitelendirilmişti.
ABD’nin INF’den çekilmesini eleştiren Rus Dışişleri, “Washington, çok ciddi bir hata yaptı. ABD, Rusya’nın sözde INF ihlâlleri hakkındaki dezenformasyona dayanan bir propaganda kampanyası yürüterek INF’yle ilgili başa çıkılamaz bir kriz yarattı. Nedeni belliydi: ABD, INF’nın koyduğu kısıtlamalardan kurtulmak istiyordu” ifadelerini kullanmıştır.
Anlaşmanın sona ermesi, ABD’nin Rusya’yı söz konusu anlaşma ile yasaklanan tipten yeni bir füze geliştirmekle suçlayıp INF’den çekilmesini izliyor. Nitekim suçlamaları reddeden Rusya da ABD’yi takiben anlaşmayı askıya almıştı.
Rus liderlerden
Rus medyasına konuşan SSCB’nin son lideri Mihail Gorbaçov, INF’nin feshedilmesinin;
Stratejik istikrar ilkelerinin imha edilmesi anlamına geleceğini ve yeni silahlanma
yarışına yol açacağını,
Bu adımla birlikte küresel politikanın öngörülemez hale gelmesine ve kaotik şekilde
gelişmesine sebep olacağını belirtmiştir.
Gorbaçov, stratejik güvenliğe hatta küresel güvenliğe indirilen bu darbenin ortadan kaldırılması için karşılıklı güvenin yeniden tesis edilmesine ve görüşmelere geçilmesine önem verilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Küresel stratejik güvenliğin son dayanağı START Anlaşması’nı korumaya odaklanılması gerektiğini vurgulayan Gorbaçov, “Amerikan idaresi temsilcilerinin açıklamalarına bakılırsa bu anlaşmanın geleceği de belirsizleşiyor” demiştir.
Bunun yanı sıra Rusya lideri Vladimir Putin, ABD’nin müzakereleri ertelemeyi sürdürmesi hâlinde, ülkesinin Yeni START Anlaşması’ndan çekilmeye hazır olduğunu söylemiş, ayrıca, “ABD’nin istediği uluslararası silah kontrolü mekanizmalarını darmadağın etmekse, bizi küresel bir felâket bekliyor olabilir” uyarısında bulunmuştur.
Sonuç
ABD, bu anlaşmayı iptal etmiştir. Yumuşama zemini yaratmak şöyle dursun, ABD’nin yeni Savunma Bakanı Mark Esper, INF’den çekilmelerinin ertesi günü, Asya kıtasına karadan havaya füze sistemi konuşlandırılmasına sıcak baktığını açıklamıştır.
Ortaya bir gerçek çıkıyor ki, anlaşma olsa da olmasa da fark etmiyor. Güçlü olan anlaşma olsa bile istediği zaman hareket serbestisini gösterebiliyor, insiyatifi elde bulundurabiliyor.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.